Beste mensen, vandaag houdt het Evangelie ons een spiegel voor over ware rijkdom, een spiegel die wij in onze huidige wereld serieus zouden moeten nemen, een spiegel die ons misschien kan helpen om onze huidige tijdsgeest, onze grote drang naar consumptie, naar noch meer rijkdom, onze krampachtige pogingen om nog langer en gezonder oud te worden te helpen doorbreken, ons geloof dat je slechts gelukkig wordt door materiële rijkdom en lichamelijk welbevinden. Alles wordt in het werk gesteld om dit zoveel mogelijk te bereiken, onze hele economie is erop gericht, we plunderen ervoor de grondstoffen in de aarde en denken daarbij nauwelijks nog aan om reserves te bewaren voor onze klein- en achterkleinkinderen. En om te voorkomen dat we ook maar iets verliezen van onze goederen en materiële verworvenheden, sluiten we allerlei verzekeringen af, alsof we daarmee ons geluk veilig kunnen stellen. Ja, zegt u misschien, we werken er toch hard voor, dan mogen we het toch goed hebben? Zelf woon ik ook in een wijk met mooie huizen en ik zie jongeren ook prachtige huizen bouwen, maar tegelijk merk ik, dat men er zo weinig in vertoeft. Overdag liggen ze er verlaten bij, de bewoners zijn aan het werk, de kinderen naar school of een naschoolse opvang, de straten zijn de hele dag uitgestorven en ’s avonds wordt het licht op tijd gedoofd, want de volgende ochtend moet men weer vroeg opstaan. De meeste tijd brengt men slapend in het huis door. Je kan je afvragen of je er wel genoeg van geniet, welke prijs je betaalt voor een comfortabel leven? En dan komt het spookbeeld van die rijke man die ’s nachts opgeschrikt wordt wanneer hij rustig ligt te slapen, dat men nadat je zo hard hebt gewerkt, zo ’n grote oogst hebt binnen gehaald en je toe bent aan genieten, jouw leven wordt opgeëist. Dan vraag je je af: waarvoor heb ik het toch allemaal gedaan, wat heeft het mij uiteindelijk opgeleverd? Je hebt geleefd voor rijkdom, je hebt geleefd voor de toekomst, maar je bent vergeten te leven in het hier en het nu. Je hebt te weinig geïnvesteerd in de opvoeding van je kinderen, want je was te weinig thuis, je krijgt spijt, je hebt te weinig aandacht gehad voor je naasten, je buurt, voor mensen die een beroep op je deden, want je was te druk met je werk. Het eurobiljet won het van de naastenliefde, van het leven delen met elkaar, van het kleine geluk van alledag.

Hard werken, en rijk zijn, daar is de Bijbel niet op tegen, tenminste daar staat daar niets over te lezen, maar het gaat er wel om hoe je omgaat met die rijkdom. Zo waarschuwt Jezus ons: “Geen enkel bezit kan uw leven veilig stellen!” En zegt Hij er nog bij: “Zo gaat het met iemand die schatten vergaart voor zichzelf, maar niet rijk is bij God!
Sinds de Tweede Wereldoorlog is de materiële voorspoed enorm toegenomen, schreef columnist Tonny Wieringa, vrijdag j.l. in dagblad Tubantia, het veranderde Noord Europa van een historische scharrelaar tot een bezitter van welvaart, bescherming van rechten en veiligheid. Maar zijn wij er anno 2016 gelukkiger mensen door geworden? Zo stelde ik onlangs deze vraag op een verjaardagsfeest aan de mensen om mij heen. Allen antwoordden dat ze niet terug wilden naar dertig jaar geleden, en daarbij maten ze hun gelukstatus louter af aan datgene, waarin ze er in materieel opzicht, beter waren geworden. Maar zijn we als mens nou echt gelukkiger dan 30 jaar geleden, bleef ik mij afvragen? Raken we niet steeds meer verzeild in een geestelijke crisis? Heeft het christelijk geloof, dat ons eeuwenlang op de been hield, dat de grondslag is voor onze westerse waarden en normen, dat stond voor menswaardigheid, niet een ernstige beschadiging opgelopen en zelfs dreigt te verdwijnen uit onze samenleving? Waar is de hoop, waar het vertrouwen op de toekomst gebleven? Wie houdt het hoofd nog koel in deze tijd, waarin we ons nergens meer veilig wanen, er aanslagen worden gepleegd op terrassen, in theaters en bejaarde priesters voor achter het altaar de keel wordt doorgesneden?
Laten we ons niet teveel beïnvloeden door angstpredikers die ons bang maken voor de armen, de hongerigen en ontheemden die aan onze veel te grote voorraadschuren rammelen en een beroep doen op ons, om onze rijkdom met hen te delen? Dwaze Noord-Europeaan, zou Jezus tegen ons kunnen zeggen, vandaag: Leef toch niet louter voor jezelf, leef niet los van God en daarmee tegelijk los van je medemensen. Want wie alleen leeft, raakt geïsoleerd. Reeds in het scheppingsverhaal zegt God tegen ons, dat het niet goed is dat de mens alleen leeft. Leef niet louter voor jezelf, je eigen gezin, maar bekommer je ook om je buren, je naasten, de zieken, de armen, de mensen in nood, de vluchtelingen, want allen zijn wij geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. Hoe kan je anders gelukkig zijn, als je geen mensen hebt om mee te leven, mee te genieten, mee gelukkig te zijn. Blijvend geluk vinden we door vriendschap te sluiten, goed te zijn voor anderen en door zorgzaam met elkaar om te gaan.
Mijn vader zei dikwijls tegen ons: “Op ’t leste hemd zit gen ’n tuk!” Waarmee hij wilde zeggen: als je sterft kun je niets mee nemen. Besef dat alles wat je hier op aarde hebt, je te leen krijgt, je moet het delen met anderen, ooit zul je alles moeten achterlaten!
Niet geld en goed, maar vriendschap, liefde en trouw, zij zijn schatten die eeuwigheidswaarde bezitten! Mogen we in deze vakantietijd wat meer stilstaan bij de dingen die ons werkelijk en ten diepste gelukkig maken! Amen.

Ootmarsum 31 juli 2016, Pastor Jan Kerkhof Jonkman