Boven de voorgevel van de grootste kerk ter wereld, de Sint Pieter in Rome staan ze allemaal op een rij: de twaalf apostelen. Je kunt ze herkennen aan een voorwerp dat ze bij zich dragen, soms een martelwerktuig waarmee ze om het leven zijn gebracht. Petrus herkennen we aan de sleutels die hij bij zich draagt, refererend aan het Evangelie van vandaag, waarin Jezus zegt: “Gij zijt Petrus en op deze kerk zal ik mijn kerk bouwen. Ik zal u de sleutels geven van het Rijk der hemelen.” En alsof dat nog niet duidelijk genoeg is staan deze woorden ook nog groot afgedrukt in de koepel van de Sint Pieter, de koepel die in het Byzantijnse Rijk stond voor de hemel.

Als je in het bezit bent van de sleutels, dan heb je macht, dan kan je beslissen wie je wel en wie je niet binnenlaat. Wanneer de deur voor je neus gesloten blijft, dan voel je je buitengesloten. Zou Jezus dan werkelijk Petrus de macht hebben gegeven om mensen toe te laten of buiten te sluiten? Zou Hij Petrus de macht hebben gegeven om macht uit te oefenen over het instituut Kerk, dat in de loop der eeuwen steeds machtiger is geworden en dat nu langzamerhand steeds meer afbrokkelt. Theologen tijdens het Tweede Vaticaans Concilie konden zich niet voorstellen dat Jezus dàt met die woorden uit het Evangelie zou hebben bedoeld. Met Kerk heeft Jezus geen wereldimperium met macht, indrukwekkende kerkgebouwen en kathedralen voor ogen gehad, maar een beweging van mensen. Een beweging met een rotsvast geloof, die door de stormen der tijd niet stuk te krijgen zou zijn. Jezus droomde van een beweging waartoe mensen behoren die hun geloof in God vertalen in liefde voor mensen. Van die beweging krijgt Petrus de sleutel. Niet van de hemel, het hiernamaals dus, maar van de beweging hier op aarde, in het voetspoor van Jezus, om zo een hemel voor mensen op aarde te realiseren.

Petrus mag geen uitsmijter zijn, die aan de ingang staat van een chique uitgaansgelegenheid om te selecteren wie er wel of niet in mag. Geen figuur als Sjebna uit de Eerste Lezing, die bepaalt wie er wel het paleis in mag en wie buiten moet blijven, nee het mag geen gespierde man zijn die je selecteert, niet een man het een indrukwekkende sleutelbos aan zijn riem die voor jou de deur kan weigeren of op slot doen. Nee Petrus krijgt de opdracht om sleutelfiguur te zijn, hij zelf moet de sleutel zijn om de deur voor anderen naar leven en geluk te openen. En ieder van ons die lid is van de beweging Kerk, krijgt door het doopsel diezelfde opdracht.

Eigenlijk zou Petrus en daarmee wij allen, zelf de sleutel moeten zijn om mensen een onderkomen, een dak boven hun hoofd te geven, een sleutel die het leven opent naar geluk. Zoals Jezus zo’n uitgesproken sleuteldrager was, door voor velen die niet meetelden, de deur open te zetten naar de liefde van God. In het begin van de beweging Kerk is daar vanuit een rotsvast geloof hard aan gewerkt, maar steeds meer zijn de sleutelfiguren van de Kerk, zelf sleuteldragers geworden en eigenden het zich toe om te bepalen wie er wel bij hoorde en wie van de Liefde van God uitgesloten werd. Vele sleuteldragers gingen op de verkeerde stoel zitten en sloten veel mensen uit, veroordeelden ze, deden ze in de ban of zetten ze op de brandstapel. Gelukkig zijn ook die sleuteldragers van de Kerk tot inzicht gekomen dat zij meer sleutelfiguur moeten zijn, iemand die de toekomst voor anderen opent en zo voor anderen een hemel op aarde creëert, dan sleuteldrager, iemand die anderen het perspectief op toekomst en geluk kan blokkeren en ontnemen.

Nog altijd worden er mensen buitengesloten vanwege hun geaardheid, uitgesloten van de communie omdat ze gescheiden zijn, uitgesloten van kerkelijke besturen omdat ze niet kerkelijk gehuwd zijn. Nog altijd wachten er velen aan de poort van de kerk mensen die verlangen naar Gods Heil en teleurgesteld buiten moeten blijven. Ook zij hebben recht op een goed onderkomen, en op vergeving wanneer zij ooit steken hebben laten vallen.

Lieve mensen,

Mogen wij, in navolging van Jezus, sleutelfiguren zijn, die voor anderen de deur naar de liefde, geluk, onderdak en Gods liefde openen, om zo ook voor hen de deur naar de hemel op aarde te open te zetten.

Amen.

Ootmarsum, 23 augustus 2020

Pastor Jan Kerkhof Jonkman