“Zal de Mensenzoon bij zijn komst het geloof op aarde vinden?”, een vraag waarmee het Evangelie van vandaag wordt afgesloten. Een vraag die ook heel actueel is in onze dagen, nu velen het religieus erfgoed de rug hebben toegekeerd en God hebben ingeruild voor hun eigen goden, zoals: carrière, succes, maatschappelijk aanzien, euro’s etc. Nee, we zijn in onze tijd niet meer afhankelijk van God, we maken het leven zelf, we maken zelf wel uit wat wij belangrijk vinden in het leven. Zo worden de groepen zondagse kerkgangers soms dan ook wantrouwend aangekeken: gaan jullie nog naar de kerk? We durven het bijna niet meer te zeggen op de verjaardagsfeestjes en in de vriendenkring. En het bidden voor en na het eten lijkt bijna verdwenen. Dankjewel zeggen is overbodig, ons voedsel is ruim voorradig in de winkel en ook nog voor de prijs die we er voor willen betalen. Het lijkt vanzelfsprekend, je hoeft niet wakker te liggen of je morgenochtend nog brood op de plank hebt liggen, en daarvoor hoef je ook niet dankbaar te zijn, want je hebt het toch met je eigen geld gekocht?

Bidden, de hemel danken, is uit de tijd, hooguit is het handig nog een oma te hebben die voor jou een kaarsje aansteekt wanneer je een examen moet doen of wacht op een spannende uitslag. Nee, bidden helpt niet, zegt de moderne mens, want als God goed is, waarom heeft Hij dan mijn man afgenomen, ben ik ongeneeslijk ziek, is mijn dochter verslaafd en is mijn zoon in aanraking gekomen met de verkeerde vrienden? En ik moet toegeven dat bidden erg moeilijk is wanneer het je tegenzit in het leven, wanneer je teleurstelling op teleurstelling, tegenslag op tegenslag moet verwerken.

Vandaag lijken de Schriftlezingen ons het tegendeel te willen zeggen, dat bidden juist wel zin kan hebben. Want bidden is niet bedoeld om je zin te krijgen in het leven, om het met God op een akkoordje te gooien, maar bidden kan je helpen om het in een moeilijke situatie uit te houden. Om toch het vertrouwen in je medemens, in de wereld, in een verandering in het leven, in een nieuwe toekomst, te behouden. Het kan ervoor zorgen dat je niet verbitterd raakt wanneer je kindje sterft, zoals ik zelf heb ervaren. Juist dan wanneer je je door alles en iedereen verlaten voelt, kan gebed een heilzame werking hebben, kan het de moed en het vertrouwen erin houden. Wanneer je het gebed opgeeft, dan betekent dat, dat je je neerlegt bij de feiten. Dat deed Mozes niet. Ondanks dat de situatie verloren leek, bleef hij zijn armen naar de hemel uitstrekken. Dat deed ook de arme weduwe niet, zij bleef aandringen bij de rechter opdat zij eens gehoord werd en haar recht werd gedaan, kreeg waar ze als mens recht op had: zorg en een goede behandeling. Maar je houdt het vaak niet in je eentje vol, hulp en steun van anderen is daarbij noodzakelijk, daarom moesten de armen van Mozes ondersteund worden. Door het samen te doen kun je op elkaar terugvallen, elkaar helpen, elkaar troosten en bemoedigen. Bidden is op de eerste plaats niet bedoeld om de situatie te veranderen, maar opdat jij verandert, een ander mens wordt in die wereld, de chaos om je heen.

Maar bidden is meer dan vrome woorden spreken, het is ook actie, je ogen openen voor het onrecht om je heen, de helpende hand uitstrekken naar de medemens in nood. Bidden kun je met woorden, maar ook met je hart en jouw handen. Bidden houdt je bij de les, helpt je om het beter vol te houden. Helpt je de hoop levend houden op een betere toekomst. En dat is misschien wel wat wij in onze rijke, westerse samenleving, waar we van gekkigheid niet weten hoe we onze euro’s moeten besteden, en tegelijk velen op aarde leven onder de armoedegrens. Niet alleen ver weg, maar ook hier. Een aarde die we ten koste van ons eigen gewin hebben leeggeroofd en vervuild, zo ernstig dat het leven en de toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen wordt bedreigd. En daar zijn niet alleen de boeren de schuld van. Met zijn allen zijn we verantwoordelijk voor deze hypotheekschuld die wij doorschuiven naar onze kinderen. Bidden kan helpen om de goede ziel weer terug te krijgen in ons lichaam, om ons kompas als mens weer in gesteld te krijgen op de juiste koers, een koers waarin wij het egoïsme en zelfverrijking achter ons laten en inzetten op vrede, liefde en solidariteit, op een toekomst en een goed leven voor iedereen, hier en wereldwijd. Bidden kan de rechter die zich bekommerde om God nog gebod, helpen zijn leven om te keren en met zijn hart te luisteren naar de nood van de arme weduwe. Bidden kan de moderne mens die zich rijk koestert in zijn eigen bubbel, helpen zich te laten raken door de nood van de ander om vervolgens zijn helpende hand aan te reiken. Bidden houdt God wakker en ons bij de les, het houdt zicht op de gerechtigheid en de toekomst die eens komen zal. Dus mensen: volhouden!

Amen.

Noor Deurningen/De Lutte, 20 oktober 2019

Pastor Jan Kerkhof Jonkman