16e Zondag: Wat doen we met het kwaad in ons midden

“Hoe kan het toch dat één van mijn kinderen totaal ontspoord is”, zo vertelde mij ooit een bezorgde moeder. Is mijn opvoeding dan mislukt, wat heb ik dan toch verkeerd gedaan? Vragen die haar kwelden op haar oude dag, vragen die haar ’s nachts vaak uit de slaap hielden. Mijn man en ik hebben ze allemaal dezelfde opvoeding gegeven, ze passen allemaal goed op, hebben een leuk gezin, behalve die ene, die verslaafd raakte aan drugs, op dievenpad ging om aan geld te komen, vaak veroordeeld is en tijden doorbracht in de gevangenis, en nu een zwervend bestaan leidt. Mijn andere kinderen willen niets meer met hem te maken hebben, hij heeft hen bedrogen, maar ik kan hem niet loslaten, het is en blijft mijn zoon, wat hij ook gedaan heeft. Ik gun hem ook een goed leven en blijf hopen dat hij zelf eens tot beter inzicht komt en zijn leven betert.lees verder… 16e Zondag: Wat doen we met het kwaad in ons midden

15e Zondag: Het goede zaaien!

In ons Twentse landschap, waarin onze essen bedekt zijn met een groene grasdeken, zien we het nog maar zelden: boeren die het zaad in de vruchtbare aarde leggen. Zo herinner ik mij het beeld uit mijn jeugd hoe mijn vader met de zèèiloop op en neer liep op de bemeste en omgeploegde akker, om het zaad in vruchtbare bodem te laten vallen, zodanig dat er niet veel verloren ging en kon opgroeien ondanks onkruid en distels. En als je zelf een tuin hebt en moet onderhouden weet je dat er tussen de planten van het goede zaad overal onkruid opkomt dat het goede gewas kan doen verstikken. Het goede zaad zaaien in vruchtbare bodem, dat is ook het beeld dat Jezus vandaag gebruikt in het Evangelie voor het landen van Gods Woord in de harten van de mensen, opdat het daar een vruchtbare bodem mag vinden. Nu we de boeren minder zien zaaien, wordt er nogal wat door anderen gezaaid in onze wereld. Bedrijven die allerlei boodschappen uitzaaien in de hoop dat wij hun producten kopen. Aantrekkelijke aanbiedingen die ons via de media bereiken. De krant die ons onrust zaait door te vertellen wat er allemaal niet deugt in onze wereld. Regeringsleiders die onrust proberen te zaaien en computers laten hacken, vrijheden van mensen inperkt, leugens en nepnieuws in de wereld verspreiden. Er wordt volop gezaaid, maar het is niet allemaal vruchtbaar zaad, het is ook maar goed dat al dat zaad in de vruchtbare akker van ons hart valt. Gelukkig hebben we zelf een eigen keuze. Een hoop flauwekul en nepnieuws kunnen we aan de kant schuiven. Het leert ons elke dag dat er veel onkruid en distels worden gezaaid om het goede zaad in de mensen harten te verstikken vanwege hun eigen belang. Zaad dat niet vrede, vrijheid, gelijkheid en respect voor elk mensenleven tot doel heeft, een opbrengst waar velen in onze wereld naar hunkeren, maar ingegeven wordt door macht, egoïsme en eigen belang.lees verder… 15e Zondag: Het goede zaaien!

14e zondag: Staar je niet blind op de Wet

Lieve mensen,
Wat hebben we een vreemde tijd achter de rug. Opeens ging onze samenleving geheel op slot toen op zondagavond 15 maart de regering de zogenaamde lock-down afkondigde vanwege het coronavirus. Café ’s en restaurants werden van het ene op het andere moment gesloten, mensen mochten niet meer naar hun werk, scholen werden gesloten, mensen moesten thuis blijven, ouders moesten hun kinderen helpen bij het digitale onderwijs thuis, ouderen in verpleeg- en zorginstellingen kwamen in isolatie en mochten geen bezoek meer ontvangen, kerken mochten geen publieke vieringen meer doen. We moesten 1,5 meter afstand houden en mochten elkaar geen hand meer geven. Besmette mensen met het virus werden geïsoleerd en op de IC ‘s verschenen artsen en verpleegkundigen, ingepakt met allerlei beschermingsmateriaal, als maan-mannetjes en vrouwtjes aan het bed. U allen heeft daar op de een of andere wijze mee te maken gehad. Ook wij mochten onze zoon, die al die maanden geïsoleerd in zijn appartement leefde, niet bezoeken. We waren aan allerlei regeltjes gebonden op straffe van een flinke boete. Velen hebben deze maanden met al deze bijzondere wetten en regels als een zware levenslast gevoeld. Zeker wanneer je vader of moeder alleen moest sterven, of soms met één of twee familieleden aan het bed. De uitvaarten met een klein aantal mensen, zonder koor, zonder de fysieke nabijheid en troost van de mensen die je dierbaar waren. En wij, pastores misten u in de kerk. Elke zondag stonden wij in een lege kerk om de viering te verzorgen, hetgeen heel onnatuurlijk is, want vieren doe je samen.lees verder… 14e zondag: Staar je niet blind op de Wet

Pinksteren 2020

Lieve mensen,
Vandaag, op de vijftigste dag na Pasen, vieren wij het Pinksterfeest. En bij een feest horen cadeautjes, net als bij het vieren van een verjaardag, jubileum of het Sinterklaasfeest. Cadeautjes, zoals wij hoorden in de Eerste Lezing, die wij ontvangen van de Heilig Geest. Maar liefst zeven cadeautje. En dat zijn geen cadeautjes die wij trots uitstallen op onze tafel, die wij kunnen opeten of drinken of ermee kunnen pronken als een sieraad. Het zijn cadeautjes die je niet concreet kunt pakken, maar die eigenlijk al in je zitten. Het zijn meer talenten en eigenschappen die we al in ons kunnen hebben: zoals wijsheid, geloof, inzicht, sterkte en liefde. Het zijn eerder een soort vonken die de Heilige Geest aanblaast. Het zijn gaven die het leven leefbaar maken, die als een wervelwind nieuw leven kunnen inblazen in onze samenleving. Gaven die door alle mensen, van welke cultuur, ras of religie worden verstaan, omdat ze de taal van het hart spreken.

lees verder… Pinksteren 2020

7e zondag van Pasen: Bidden voor een ander

Vroeger kon ik heel goed bidden, zo schreef Nynke de Jong de afgelopen week in haar vaste column in de Tubantia. Met mijn ogen dicht bad ik met de dominee mee en probeerde zo te denken aan de zieke en verdrietige mensen. Maar gaandeweg ben ik zelf meer aan God gaan twijfelen, ik kon de vreselijke dingen die gebeuren in het leven, zo schrijft ze, niet aan het conto van God toeschrijven. Ik heb God afgeschreven en dat ging me goed af, totdat deze week het zoontje van vrienden een zware chemokuur moest ondergaan. De ouders van het 3 jarige jongetje vroegen mij elke dag om half twaalf even aan hem te denken, als steuntje in de rug voor de kuur die dat tengere lijfje moest ondergaan. Kon ik maar bidden, net als de ouders van het jongetje, of een kaarsje opsteken bij Maria en daar je zorgen en vragen neerleggen. Nu verdwenen haar gedachten en positieve krachten zomaar in het luchtledige. Ze miste het geloof, iets dat zo vanzelfsprekend was voor de generaties voor haar, het geloof dat je je onmacht en wanhoop bij iemand kon parkeren. Nu miste ze het geloof als een anker waar je je in roerige tijden aan vast kunt houden. Maar mocht er toch een Opperwezen met macht om te helpen, zo eindigde zij haar column, dan hoop ik dat die mijn schietgebedjes uit de lucht wil plukken.

God, het Opperwezen, lijkt bijna verdwenen te zijn uit het leven van de moderne mens. Wij hebben de wetenschap, de techniek, ja we zijn zo knap dat we zelf voor God, de Schepper zijn gaan spelen. We denken alles in de hand te hebben en dan komt er een klein virus, dat heel ons leven, heel onze samenleving en economie op de kop zet. Ineens lijkt onze toekomst onzeker, moeten we 1,5 meter uit elkaar, kunnen we niet meer zonder mondkapjes met het openbaar vervoer, niet zomaar op bezoek bij onze opa’s en oma’s, weten we niet of we onze baan nog wel houden. Onze vanzelfsprekende zekerheden lijken ineens te zijn weggevallen, we raken in een crisis, voelen ons verlaten.lees verder… 7e zondag van Pasen: Bidden voor een ander

Kippenvelmoment in Coronatijd

Op een woensdagvond werd ik gebeld voor een Ziekenzegen in een Woonzorgcentrum in de buurt. Nauwelijks was ik buiten mijn dorp of er kwam een telefoontje van een verzorgende dat de leiding van de Zorggroep had besloten dat er geen Ziekenzalving of Ziekenzegening meer mocht plaatsvinden vanwege de beperkende coronamaatregelen. Zij vond het wel belangrijk voor degene waarvoor ik was geroepen en wilde dit toch nog even terugkoppelen met haar leidinggevende. Ondertussen zette ik mijn auto op een parkeerplek en wachtte op het verlossende telefoontje. Dat kwam na een kwartier, met de mededeling dat ik toch mocht komen.

Bij de ingang werd ik opgewacht door de verzorgende die me begeleidde naar de hal van het appartement, waar ze mij in beschermende kleding hielp, schort, handschoenen, mondkapje, en een bril over mijn bril. Uitgedost als een soort maanmannetje, zoals u ze dagelijks ziet in de I.C. ‘s op de t.v., ging ik het appartement binnen waar ik een broos echtpaar aantrof van rond de negentig met hun twee dochters. Een onwerkelijke toestand in een situatie waarbij je als pastor graag je nabijheid wilt tonen, maar zoveel mogelijk afstand moet bewaren en ook nog eens totaal onherkenbaar bent voor de familie. Ik voelde de warmte van de beschermende kleding, de kortademigheid door het praten, een vervormde stem die niet de vrije ruimte in mocht, een afwisselend zicht omdat mijn bril steeds besloeg, maar samen probeerden we nabij te zijn, te bidden voor moeder en haar de handen op te leggen en te zegenen, ook al was dat met behulp van een handschoen. Toen ik na mijn handoplegging ook haar hoogbejaarde echtgenoot en de dochters uitnodigde moeder, die niet meer aanspreekbaar was, de handen op te leggen en wellicht nog iets tegen haar te zeggen, vond er een bijzonder en ontroerend moment plaats toen haar echtgenoot, staande aan het sterfbed, spontaan een prachtig Gebed uitsprak, als een geloofsbelijdenis van hun liefde. Het ontroerde mij zeer, een kippenvelmoment in een situatie waarin afstand en nabijheid met elkaar in conflict waren, en er spontaan een liefdesverklaring werd uitgesproken in de vorm van een gebed.

Een moment waarop je voelde dat een andere werkelijkheid aan het licht kwam, alsof God, de Eeuwige, door de woorden van de echtgenoot sprak en zei: Ik hou van jou, ik laat je nooit los. Door de alledaagse werkelijkheid met alle beperkingen brak ineens een diepere werkelijkheid door.
Deze bijzondere ervaring rijker, na afscheid te hebben genomen van de familie, ontdeed ik mij van mijn beschermende middelen en reed voldaan naar huis. Enkele uren later heeft God haar levensziel opgevangen om haar voor altijd te bewaren en te koesteren in Zijn Eeuwigheid.

Een dankbare pastor Jan Kerkhof Jonkman

Pasen 2020 – Overweging

Maria Magdalena, die vroeg in de ochtend naar het graf van Jezus gaat, zo verhaalt het Evangelie van de Paasmorgen. Het zou zich ook in deze dagen kunnen afspelen…. In deze weken waarin wereldwijd miljoenen mensen getroffen worden door het grillige coronavirus, mensen die moeten vechten voor hun leven. Mensen die sterven op de IC ’s in onze ziekenhuizen, zonder dat naaste familie afscheid kan nemen van hun dierbare partner, hun moeder of vader, hun opa of oma, zoon of dochter en noem maar op. Mensen die sterven door onschuldig lijden, net als Jezus, zonder normaal afscheid en uitvaart met familie en vrienden, maar in hele kleine kring begraven worden, zonder fysieke nabijheid van dierbaren, in stilte, zonder een knuffel of een troostende arm om je schouder, nee zelfs geen uitgestoken hand. lees verder… Pasen 2020 – Overweging

7e zondag: Weest heilig!

Het is maar goed dat de biecht is afgeschaft, hoor ik ouderen wel eens zeggen. Want waarom moesten wij vroeger van kinds af aan al biechten? Wat voor kwaad hadden wij eigenlijk gedaan? Zelf denk ik dat ik het liegen in de biechtstoel heb geleerd, want elke keer moesten we proberen een ander rijtje zonden op te zeggen, en dikwijls verzon je wat je eigenlijk helemaal niet had uitgevreten. Want wees nou eerlijk: wat voor kwaad hadden we als kind eigenlijk gedaan? Maar misschien zouden we ons een heel andere vraag moeten stellen, n.l.: wat doe ik voor goed? Of iets anders gezegd: waar bevorder ik het leven? Waar help ik mensen vooruit? En juist daarover gaar de Joodse Wet, waarover Jezus het vandaag heeft. Niet zozeer over de vraag wat niet mag, maar veel meer over wat je zou kunnen doen om mens te worden, wat je zou kunnen doen om het leven van anderen te bevorderen.

Wij leven, net als de Joodse mensen in Jezus’ tijd, met allerlei regels en voorschriften en wanneer wij ons niet aan de regels, aan de voorschriften, aan de Wet houden, dan volgen er sancties. En daarbij wordt vaak vergeten dat het bij de wet niet gaat om te controleren of ieder zich er wel aan houdt, maar dat zij bedoeld is om het leven van mensen te beschermen en te bevorderen, en niet om mensen in een strak keurslijf te dwingen van wat wel en wat niet geoorloofd is. Om het leven ordelijk te laten verlopen, om ieder mens zijn eigen waardigheid te garanderen, hebben we regels en wetten nodig. Daarvoor zijn ze ooit in het leven geroepen, om mensen te beschermen en het leven te bevorderen.lees verder… 7e zondag: Weest heilig!

6e Zondag: Kies tot vrijheid, kies het goede!

Jaren geleden kreeg ik deze kerkboekjes van iemand die ze niet wilde weggooien en hoopte dat ik er nog iets zinnigs mee kon doen: Een Handboek voor het Katholieke Meisje, de Katholieke Man en de Katholieke Vrouw en Moeder. Een kerkboek met daarin opgenomen allerlei regels, wetten en plichten waaraan een jonge katholiek moest voldoen om een deugdzaam leven te leiden. Ik denk dan verschillenden onder u deze kerkboeken nog wel kent, komend uit een periode waarin de kerk het kader aangaf waarin hun gelovigen moesten opgroeien en uitmaakte wat goed voor hen was of waar ze zich voor moesten behoeden, want de gevaren lagen in de wereld overal op de loer. Boeken die richtlijnen en regels bevatten zoals: hoe vul je de zondagsplicht in, wat mag je wel of niet op zondag doen, welke lectuur mag je wel lezen en welke niet. Welk meisje of jongen wel voor jou geschikt is om verkering mee te krijgen, wat er wel en niet geoorloofd is tijdens de verkeringstijd, het afraden van gemengde huwelijken, hoe je je hebt te gedragen tijdens de zwangerschap en hoe verderfelijk het wel niet was dat je zwanger raakte voor het huwelijk en je door de kerk niet meer mocht trouwen voor het hoofdaltaar, maar ’s morgens vroeg bij een zijaltaar. Vele ouderen hebben daar niet altijd prettige herinneringen aan. Het geheel aan regels en geboden bood in die tijd wel een veilig kader waarbinnen je je mocht bewegen, maar je werd genadeloos afgestraft als je je begaf buiten de kaders en het stimuleerde je niet om zelf na te denken over wat goed is en je eigen afweging te maken. De Kerk hield zo stevig haar greep op het openbare leven van haar gelovigen. Maar soms was het naleven van de regels belangrijker dan de intentie waarvoor ze ooit in het leven waren geroepen, n.l. hoe je in het leven van alle dag God en het leven het beste kon dienen.lees verder… 6e Zondag: Kies tot vrijheid, kies het goede!

Vijfde Zondag: Deel het leven met elkaar

Dit jaar vieren we op grootse wijze 75 jaar bevrijding, een groot goed dat we vanzelfsprekend vinden, maar als we om ons heen kijken dit lang niet altijd is voor iedereen. Soms hoor ik oudere mensen die de oorlog en de bevrijding hebben meegemaakt, nog wel eens praten over die tijd. Hoe men na de bezetting en de ellende van de oorlog, de honger en de armoede, prachtige en idealistische ideeën had over hoe ze de samenleving na de oorlog vorm wilden geven. De oorlog had hen bij elkaar gebracht, had grenzen tussen diverse standen in de samenleving doorbroken, en hun onderlinge solidariteit vergroot. Samen wilde men na de oorlog de schouders eronder zetten en droomde men van een nieuwe solidaire samenleving, waarin verschillen tussen arm en rijk geslecht werden, men schouder aan schouder het land weer wilde opbouwen, een land waar ieder mocht leven in vrijheid en het leven voor ieder goed zou zijn. Niet alleen de gewone man en vrouw, maar ook de nieuwe regering, onder leiding van koningin Wilhelmina, had die droom van de toekomst van ons land. Een land waarin ieder een goed onderdak had, er geen honger meer was, men werk had en de solidariteit onderling voorop stond. Met hulp van o.a. het Marshallplan, de samenwerking van de Europese landen, is het gelukt weer uit de puinhopen te herrijzen. De welvaart nam toe tot een peil dat we nooit van tevoren hadden gekend.lees verder… Vijfde Zondag: Deel het leven met elkaar

Maria Lichtmis

Een moment dat ik nooit meer vergeet, is het moment waarop onze dochter en schoonzoon ons kwamen vertellen dat zij zwanger was van haar eerste kind, ons eerste kleinkind en dat wij opa en om zouden gaan worden. Wij hebben dit als een bijzonder moment ervaren, een geschenk waarop we niet hadden gerekend, omdat het zwanger worden bij haar niet zomaar vanzelfsprekend was. Op dat moment voelden wij een innerlijke blijdschap en vreugde, dat je het toch mag meemaken om een volgende generatie op te zien groeien, dat het leven dat je zelf mocht schenken, ook verder gaat. Dat een nieuwe toekomst in jouw gezin aan het licht komt. Het was als het ware, dat er een nieuwe bron van leven opborrelde, en dat jij daarmee een nieuwe rol, een nieuwe plek zou gaan innemen in het gezin als grootouder. Net als de aanstaande ouders droomden ook wij over dit kind, zou het een jongen of een meisje worden? Hoe zou het er uit zien, welke karaktertrekken zou het van ons meedragen? Hoe zou haar toekomst er uit zien, in welke wereld zij zou komen te staan, wat zou zij van haar leven maken? Dankbaar voor dit geschenk leefden wij toe naar de geboorte van ons eerste kleinkind, een cadeau dat ons in de schoot werd geworpen. Ik denk dat velen van u deze bijzondere ervaringen mochten beleven, voor het eerst grootouder worden. Vele kinderen had ik bij de doop, God dankend voor dit nieuwe leven, in mijn armen gehouden, maar het eerste kleinkind overtrof natuurlijk alles.lees verder… Maria Lichtmis

Jezus, de man naar Gods hart

Ik vind het altijd prachtig om te zien hoe kinderen lijken op hun ouders, hoe je gelijkenissen en karaktertrekken van de ouders of grootouders terugziet in kinderen en kleinkinderen. Zo mocht ik ooit een kleinkind dopen van een jong overleden nichtje, die haar kinderen niet heeft mogen zien opgroeien. Toen ik haar dochter als jonge moeder ontmoette, zag ik in haar helemaal haar moeder terug: ik zag het in haar glimlach, haar manier van spreken, haar houding, haar manier van lopen, maar vooral ook in haar karakter. Het leek alsof zij voortleefde in haar dochter en er ten tijden van de doop helemaal bij was en weer tot leven kwam. Een bijzondere variatie op het gezegde wat wij allen kennen: de appel valt niet zo ver van de boom.
Lieve mensen zou hier dit ook niet aan de orde zijn in het ook niet dit ook aan de orde zijn in de Schriftlezing van vandaag, waarin Johannes op zoek gaat naar de identiteit van Jezus, de mens die zoveel indruk op hen maakt? Wie is deze Jezus van Nazareth toch die zovele mensen aantrekt, die opkomt voor het recht van de rechtelozen, iemand die radicaal durft te kiezen tegen de machthebbers in kerk en samenleving, die hen een spiegel voorhoudt en die de mensen, die in hun tijd werden afgeschreven door de samenleving, hun eigenwaarde weer terug geeft. lees verder… Jezus, de man naar Gods hart