Vandaag vieren we Christus Koning, zo tegen het einde van het jaar, waarin we rekenschap moeten geven voor hetgeen wij de afgelopen jaar hebben gedaan. Christus Koning, het stamt uit een tijd waarin men het koningschap van Christus stelde tegenover de toenmalige koningen en dictators, die als een soort alleenheersers regeerden over hun volk. En we kennen ze nog steeds: dictators de mensen hun wil willen opleggen, zoals Poetin, Erdogan en Netanyahu en zovelen op onze aardbol. Daar tegenover stelde de toenmalige kerk het koningschap van Jezus, die uiteindelijk zegevierend zal winnen. Een koningschap als dienst aan de medemens, zoals we hoorden in het Evangelie. Koningschap dat de mensen nabij is, dat is het koningschap dat Jezus ons voorhoudt.

Als gelovigen zien we God niet alleen als koning van de schepping, ook is Hij Degene die zich niet te groot voelde om in onze wereld bij ons te komen. En in Jezus was hij ons nabij, tussen ons in. We lezen het in de Schriftlezingen van vandaag: Hij neemt het op voor de allerkleinsten. Zijn kracht is zijn zachtmoedigheid en met zijn rechtvaardigheidsgevoel wil hij alle mensen tot hun recht laten komen. In plaats van mensen te onderdrukken, neemt Hij het op voor de onderdrukten, waarmee Hij alle mensen tot hun recht wil late komen. Een heel ander beeld dan wij kennen van de huidige dictators, die uit zijn op eigen macht en eer, en de menselijk waarden vertrappen, tegenstanders gevangen nemen of vermoorden, mensen het zwijgen opleggen om hun ideeën voorrang te geven.
Nee, het koningschap van Jezus is niet van deze wereld. We zien Hem niet in een speedboot over het meer van Galilea racen of in een prachtige villa wonen in Transjordanië. Een vergelijking met welke koning dan ook gaat geheel mank. Mensen verwachten iets van een koning als verbindende factor in onze verdeelde samenleving. Zo hebben wij gelukkig koning Willem Alexander, die verbindt, die er is voor alle mensen, voor autochtone Nederlanders en degenen die hier hun toevlucht hebben gezocht. En we herinneren ons misschien nog het beeld van koningin Beatrix, die na de vuurwerkramp in Enschede een vrouw in haar armen sloot. Dat is een koningschap zoals God, het bedoelde, als een herder schap voor heel het volk, een koningschap zoals Jezus het uitdrukte. Een herder schap waarin zorg en welzijn centraal staan, een herder schap waarin men op zoek is naar de verloren schapen.

En het valt op dat onze hemelse koning niet vraagt: waarin heb je geloofd? Heb je mij wel genoeg geëerd? Geloof je wel in de dogma’s die de kerkleiders hebben bepaald in de loop der eeuwen? Ben je wel elke zondag naar de kerk geweest?
Nee, het accent is totaal verlegd naar onze bekommernis om onze medemens. Ja, echte eredienst, dienst door God eer te brengen heeft alles te maken met onze dienst aan de naaste. De dienst aan de mensen, daar gaat het om. Dat is de dienst aan onze zieken en ouden van dagen, aan eenzame mensen die honger lijden, aan mensen die lichamelijk of geestelijk lijden, de mensen die in de gevangenis zitten of gevangen zitten in ons maatschappelijk systeem. Dat zijn de toeslagenouders, die als fraudeur zijn weggezet, dat zijn onze vluchtelingen en asielzoekers die verlangen naar veiligheid en een dak boven hun hoofd. Het zijn de mensen die niet in hun huis kunnen wonen vanwege de gasboringen of de verdieping van het kanaal. En zovele slachtoffers in onze samenleving.

Juist hierop worden wij bevraagd en daar moeten wij uiteindelijk rekenschap van afleggen. De dienst aan de mensen, juist dat is eredienst aan God.
Want wat wij voor de geringste onder onze broeders en zuster hebben gedaan, dat hebben we voor God gedaan, en daaraan zullen we worden gemeten.

Lieve mensen,
wie zijn naaste uit het oog verliest, die kan nog zoveel naar de kerk gaan, in Gods ogen heeft hij dan alleen goed voor zichzelf gezorgd. Maar voor wie God belangrijk is en die Hem echt wil dienen, die moet Jezus consequent volgen in zijn daden. Wie Jezus ernstig neemt, die beseft dat eredienst vooral ook buiten het kerkgebouw moet plaats hebben. Want de nood van anderen leningen, dat is voor Jezus de enige, ware eredienst.
Laten wij voor elkaar zorgen als een barmhartige herder.

Amen .

Tilligte, 25 november 2023,

Pastor Jan Kerkhof Jonkman