Voor mijn ouders was het wel duidelijk hoe ik zou heten, het kon niet anders dat ik vernoemd werd naar mijn opa, mijn vaders vader, want dat was zo de traditie. En mijn tweede doopnaam was Bernardus, vernoemd naar mijn andere opa. En met Plechelmus als derde doopnaam, de patroonheilige van mijn geboorteparochie kon ik de wereld wel tegemoet treden. Mijn ouders hadden niet de vrije keuze om zomaar een naam voor de oudste kinderen te kiezen, hoewel ze daar waarschijnlijk ook geen problemen mee hadden, want zo ging het al van generatie op generatie, waarbij grootouders een uitdrukkelijke stem hadden in de naamkeuze van het pasgeboren kind. De naam Jan wordt niet zoveel meer gegeven aan de huidige kinderen, behalve in Zeeland waar deze naam nog vrij populair is. Nee volgens de Sociale verzekeringsbank was in 2017 Noah bij de jongens en Emma bij de meisjes de meest populaire naam. Opvallend is dat bijna alle moderne namen, ondanks de terugloop van de invloed van religie en kerk, een Bijbelse oorsprong hebben. Zo zingen er in onze familiekring allerlei namen rond waar we vroeger nooit van gehoord of aan gedacht zouden hebben, zoals Vos, Maan en Mees, afgeleid van sterrenbeelden. Maar nog nooit heb ik een kind aan de doopvont gehad wiens naam door een Engel aan de ouders was ingefluisterd, zoals bij het kind van Zacharias en Elisabeth in het zojuist gelezen Evangelie. Zijn verbazing en ongeloof dat hen dit nog ten deel zou vallen, ondanks dat beide al ver de leeftijd gepasseerd waren om nog een kind te kunnen baren, had hem letterlijk met stomheid geslagen. Hij kon pas weer spreken toen hij op een schrijftafeltje de naam van Johannes had geschreven, een naam die iedereen verbaasde omdat die niet in de familie voorkwam. Wat zou er van dit kind worden, moet men zich in zijn omgeving verwonderd hebben afgevraagd. Johannes, een naam die betekent: Gos is genadig, God geeft gratie, Hij is barmhartig als geen ander.

Beste medegelovigen, wanneer je in de Bijbel een naam krijgt, is dat anders dan tegenwoordig ouders een naam kiezen voor hun kind, vaak een naam die leuk klinkt, of afkomstig is van een artiest of sportman/sportvrouw die ze bewonderen. Wanneer je in de Bijbel een naam draagt betekent dat iets, en houdt het een opdracht in. Zo krijgt Johannes, als genadekind, de opdracht om God ’s genade kenbaar te maken aan de wereld, dat is zijn levensopdracht. Hij wordt in de Bijbel ook wel de wegbereider van Jezus genoemd, genoemd: hij moest de kromme paden, vanwege het onrecht dat mensen werd aangedaan, effenen opdat God ’s genade, Gods liefde weer in de wereld kon wonen. Hij wees naar de komst van een mens in wie God zelf volledig en tastbaar aan het licht kwam, Jezus van Nazareth.

Johannes was een profeet, hij wond er geen doekjes om. Elk jaar komen we hem tegen in de Advent, dan merken we dat hij hard kan uitvallen. Een donderprofeet die onverbloemd het onrecht aan de kaak stelt, die niemand uit de weg gaat, ook de wrede koning Herodes niet. Het kostte hem zijn leven, want hij zei dingen die Herodes niet wilde horen.
Maar niet alleen Johannes, ook wij zijn geroepen om profeet te zijn. Niet dat God van ons vraagt om daarvoor ons leven op het spel te zetten, maar wat Hij wel vraagt is dat wij als christen in ons leven van Hem zouden getuigen. Dat wij durven uit te komen voor ons geloof, dat we niet zoals premier Rutte het zo graag wil om ons geloof te verbergen achter onze voordeur. Nee, christen zijn, gelovig zijn, is in onze tijd niet altijd gemakkelijk. We worden er vaak door anderen met de nek op aangekeken. “Geloof jij nog? Wat voor ellende heeft het geloof de wereld niet gebracht?”, zo wordt ons wel eens onder de neus gewreven. Nee het is niet gemakkelijk om in deze wereld met veel ellende, oorlogen, vluchtelingen en onrecht een profeet te zijn. Gemakkelijker is om God te gebruiken als zondebok voor ons eigen falen. God kan niet alle ellende voorkomen, maar wij moeten er samen het beste van maken.

In de eerste Lezing zegt Jesaja: ”God heeft mij vanaf de moederschoot geroepen”. Dat heeft Hij ook met ons gedaan, ook heeft Hij ons geroepen bij onze naam, om te leven in zijn Naam. De naam die betekent: Ik zal er zijn! Dat wil zeggen dat wij ook licht moeten zijn in de duisternis die mensen elkaar aandoen, dat ook wij wegbereiders moeten zijn opdat God ’s genade, Zijn liefde en gerechtigheid kan landen in de harten van de mensen.
Mogen wij ons in deze levensopdracht spiegelen aan Johannes de Doper. Dan gaan wij de weg die Jezus voor ons heeft uitgetekend, een weg van geloof, hoop en liefde en maken wij de naam waar die we bij onze geboorte en doop hebben ontvangen.

Amen.

Lattrop, 24 juni 2018

Pastor Jan Kerkhof Jonkman