Ik vind het altijd prachtig om te zien hoe kinderen lijken op hun ouders, hoe je gelijkenissen en karaktertrekken van de ouders of grootouders terugziet in kinderen en kleinkinderen. Zo mocht ik ooit een kleinkind dopen van een jong overleden nichtje, die haar kinderen niet heeft mogen zien opgroeien. Toen ik haar dochter als jonge moeder ontmoette, zag ik in haar helemaal haar moeder terug: ik zag het in haar glimlach, haar manier van spreken, haar houding, haar manier van lopen, maar vooral ook in haar karakter. Het leek alsof zij voortleefde in haar dochter en er ten tijden van de doop helemaal bij was en weer tot leven kwam. Een bijzondere variatie op het gezegde wat wij allen kennen: de appel valt niet zo ver van de boom.
Lieve mensen zou hier dit ook niet aan de orde zijn in het ook niet dit ook aan de orde zijn in de Schriftlezing van vandaag, waarin Johannes op zoek gaat naar de identiteit van Jezus, de mens die zoveel indruk op hen maakt? Wie is deze Jezus van Nazareth toch die zovele mensen aantrekt, die opkomt voor het recht van de rechtelozen, iemand die radicaal durft te kiezen tegen de machthebbers in kerk en samenleving, die hen een spiegel voorhoudt en die de mensen, die in hun tijd werden afgeschreven door de samenleving, hun eigenwaarde weer terug geeft.
Wie is Hij toch, waar komt Hij vandaan, wat is zijn biologische oorsprong, waar heeft hij die genen toch van geërfd? Nee, het is geen halve gare die louter de lachlust van velen opwekt, nee hij is geen onnozel mens die onbezonnen te werk gaat. Nee, Hij blijkt een man te zijn die met zijn duidelijke visie velen aantrekt en als een soort klimaatcriticus het onmenselijk klimaat van de samenleving, dat vele slachtoffers kent, aan de kaak stelt en daardoor een bijzondere indruk maakt op Johannes de Doper en zijn leerlingen, die ook niets moesten hebben van de huichelachtige religieuze leiders in Jeruzalem, die niet alleen volgens hen de ware godsdienst hadden verminkt, maar ook nog als een soort NSB-ers huichelden met de toenmalige bezetters. Hij was een onschuldig mens van het volk, in de Bijbel voorgesteld als een Lam Gods, waarin Gods werk zichtbaar werd. Een mens waarop Gods Geest ooit was neergedaald bij de doop in de Jordaan, waarbij Hij zich onderdompelde in de traditie van zijn Volk, om een nieuw begin te maken met het leven van de mens in zijn tijd. Een nieuw begin door het oude, corrupte leven van onderdrukking en uitbuiting van mensen achter zich te laten en met de ervaring van het leven in de woestijn, de ervaring dat je niet kunt overleven door alleen maar goed te zijn voor jezelf, maar alleen door zorg te hebben voor elkaar, een nieuw begin te maken en toekomst hebt. Een verlangen waar ook onze huidige wereld naar snakt, een verlangen dat God diep in onze harten heeft gelegd bij onze geboorte.
Het kan niet anders, zo komt Johannes tot de conclusie, dit moet een man zijn die Gods genen in zich heeft, een man wiens lichaam en geest helemaal doordrenkt zijn met Gods hormonen, een mens naar Gods hart. Johannes en zijn leerlingen zien in Hem dan ook het beeld opdoemen van de Lijdende Dienaar waarvan de profeet Jesaja verhaalt, een profeet waar het onderdrukte volk zo naar verlangde. Een man waarin je God tot leven zag komen en hem daarom de titel mee gaf van Zoon van God. In hem herkende je het DNA van God. Een titel die niets met een biologische afstamming te maken had, maar een eretitel, die Hem toegekend werd omdat Hij zo zuiver en trouw Gods goedheid en zorg om kwetsbare mensen in de wereld uitdroeg. Als een man rechtstreeks uit God geboren!

Lieve mensen,
uit wie zijn wij geboren? Waaruit bestaat ons DNA-materiaal? Zijn wij ook mensen die gelijken op het beeld van God? Dragen wij Gods beeld ook uit in ons leven door er te zijn voor de ander, voor de kwetsbare mens, door de geknakte en onschuldige mens zijn waardigheid terug te geven? Voelen wij ons ook geroepen om dochters en zonen van God te zijn in ons dagelijks leven door Gods werk te doen? Net als Jezus, wordt gaandeweg ons leven, ons ook duidelijk wat onze levensroeping is: n.l. om niet alleen te zorgen en verantwoordelijk te zijn voor onszelf, maar om er te zijn en verantwoordelijk te zijn voor elkaar! Mogen wij allen in die geest een mens worden naar Gods hart, dochters en zonen van God!
Amen,

Ootmarsum, 19 januari 2020,
Pastor Jan Kerkhof Jonkman