De afgelopen week werden we door een landelijke actie nog weer eens gewezen op de volksziekte nummer 1 in Nederland, n.l. dementie, een ziekte die vroeger wel werd aangeduid met kindsheid, een ziekte die menig ouder vreest. Als pastor, maar ook bij een goede vriend heb ik meegemaakt hoe ingrijpend deze ziekte is voor de betrokkene en de omgeving. Zo heb ik van dichtbij mee kunnen maken hoe mensen langzaam hun grip op hun leven verloren, de weg niet meer wisten, verdwaalden hun eigen ik en zich steeds meer terugtrokken in hun eigen binnenwereld. Prachtig vond ik het wanneer er soms, in een flits sprake was van herkenning, in een glimlach, in een twinkeling in hun ogen en ze iets vertrouwds ervoeren. Veel bewondering heb ik voor de omgeving die vaak 24 uur per dag met alle liefde zorgen voor deze mensen, hen geborgenheid schenken, waken voor hun waardigheid en hen begeleiden op hun dagelijkse levensweg. Zo heb ik dikwijls hand in hand met onze vriend, die leed aan dementie, door het stadje gelopen, waar hij woonde, om hem tijdens de wandeling op de goede weg te houden. Een vertrouwde, warme navigatie is onontbeerlijk wanneer je de grip op jezelf bent en de regie over jouw leven bent kwijt geraakt.

De weg kwijt zijn in het leven, komt dat niet bij veel mensen zoveel voor in onze huidige tijd? Denk maar eens aan de ontzettende verspillingsdrang die wij kennen in onze westerse wereld, de bergen afval die wij produceren doordat wij nog goed bruikbare goederen en etenswaar te snel afdanken en weggooien en de milieuvervuiling die wij veroorzaken. Dreigen wij niet het contact te verliezen met moeder aarde, met onze boeren en tuinders die dagelijks hard werken om ons zo goedkoop mogelijk vlees, melk, groente en fruit voor te schotelen in de supermarkten, zonder dat wij beseffen welke druk wij daarbij leggen op onze boerengezinnen die gedwongen worden steeds meer te investeren en industriële productie moeten leveren, waarbij het dierenwelzijn onder druk komt te staan?
Zijn we door onze welvaart het contact met God niet zo langzamerhand verloren, door Hem in te wisselen met onze eigen goden, die ons materiële rijkdom beloven, maar slecht tijdelijk en vergankelijk zijn? Heeft die welvaart en rijkdom ons van binnen wel gelukkiger gemaakt, nu de eenzaamheid onder mensen toeneemt en de wachtkamers in de hulpverlening overvol zitten? Zijn wij zelf de regie over ons eigen leven niet kwijtgeraakt door ons mee te laten slepen in allerlei aanlokkelijke aanbiedingen die ons elke dag in reclames worden voorgeschoteld?

Waar hebben wij onze innerlijke navigatie toch op afgesteld om een goed, gaaf en gelukkig mens te kunnen worden? Is het misschien geen twee voor twaalf om onze levenskoers opnieuw te herijken, omwille van de toekomst van onze aarde, onze kinderen en kleinkinderen? Juist nu wij afgedwaald zijn, het contact met de aarde en de solidariteit met de medemens dreigen te verliezen, is er behoefte aan iemand die ons, vanuit vertrouwen in ons zelf, op de goede weg kan zetten.
Zou dat Maria van Nazareth niet kunnen zijn, de vrouw die al eeuwenlang een inspiratiebron is geweest voor onze voorouders? Zou zij ons niet bij de hand kunnen nemen om ons contact met het Geheim van het leven opnieuw te ontdekken?
Met die vraag in ons achterhoofd gingen wij de afgelopen zomer naar Kevelaer, met als thema: “Heer, naar wie zullen wij gaan?”
Al wandelend, fietsend, in de bus of met particuliere auto dachten wij na over die vraag om ze neer te leggen bij de troosteres van alle bedroefden.
En ook al heeft de Kerk een grote leegloop gekend en heeft ze de laatste jaren flinke schade opgelopen door het seksueel misbruik van haar ambtsdragers, nog altijd draagt ze een schat aan geloof, rituelen en sacramenten mee, waardoor wij op de juiste koers kunnen blijven in ons leven. Maria kan nog altijd voor ons het grote voorbeeld zijn. Haar trouw, haar godsvertrouwen, haar eenvoud van leven, kan ook ons inspireren de juiste levensweg te volgen. Zij ging de weg van haar hart, de plek waar je in de stilte de Stem van God gewaar kunt worden. Daar ontdekte zij dat God aan haar zijde stond, dat Hij haar leven droeg en haar zou helpen om haar levensopdracht te volbrengen. Ze ontdekte dat het God was, die de drijfveer was van haar leven en die haar op de goede weg zette van het goede te doen. Dat was haar navigatie, dat was haar inspiratie om haar levenstaak als moeder te kunnen volbrengen, in trouw aan haar zelf, in trouw aan God.

Wanneer onze antenne goed is afgestemd, wanneer onze navigatie verbonden is met ons hart, dan horen wij de juiste signalen, krijgen wij de juiste aanwijzingen om de goede weg te gaan in het leven. De weg die ons doet omkeren van ons egoïsme, zelfverrijking, ontembare honger naar nog meer bezit en rijkdom ten koste van de ander. Omkeren naar de weg van solidariteit, mededogen, saamhorigheid en zorg om elkaar, de weg waarop het mysterie van God oplicht in de ontmoeting met de ander. Een weg waar elke mens ten diepste naar verlangt, om thuis te komen bij Hem, bij wie je je ten diepste geborgen weet en jou opnieuw grond onder de voeten geeft.

Mogen wij onze navigatie opladen met de energie die Maria ons schenkt!

Amen.

Denekamp, 7 oktober 2019

Pastor Jan Kerkhof Jonkman