Als kind herinner ik mij de zomers uit mijn jonge jaren, de zomervakanties die in het teken stonden van het meehelpen op de boerderij, het hooien op het land, het rogge maaien, binden en in hokken opzetten… Vanaf de Es zag ik andere klas- en leeftijdsgenoten fietsen naar het zwembad in Denekamp, of om te spelen bij een of ander vriendje. Natuurlijk was ik wel eens jaloers en dacht ik wel eens stiekem: was ik ook maar één van hen, dan had ik ook echt vakantie! Maar tegelijkertijd was ik blij en dankbaar dat ik met mijn oudste zus mijn vader en de buren kon helpen met het oogsten en het binnenhalen ervan.
Ik herinner mij nog hoe blij mijn ouders waren wanneer de paarden met de laatste volgeladen wagen met hooi het erf op reden en kort erna veilig was opgeslagen op de hooizolder, of het laatste voer rogge veilig was opgestapeld op de roggehoop, afgedekt met een grote ijzeren ring.
Wanneer we dan van de roggehoop afgleden viel er een grote zorg van mijn vader ’s schouder , blij dat alles weer gelukt was en de wintervoorraad veilig gesteld was. Dan vulde een grote dankbaarheid ons boerenerf… dankbaar voor de goede oogst, dankbaar dat ook dit jaar alles weer tot volle wasdom was gekomen. Deze dankbaarheid was te voelen tot aan de keukentafel toe, waar we de opbrengst met al onze menselijke inspanningen vierden, vanuit het gelovig vertrouwen dat we in alles afhankelijk zijn van de natuur. Dat – hoezeer wij het land ook bemesten en het gewas verzorgen – het uiteindelijk God is die de wasdom schenkt. Meer dan ooit hebben we dat deze droge zomer kunnen ervaren.
Die momenten van dankbaarheid koester ik in mijn herinneringen, zo vierden wij als gezin oogstdankdag!

Maar de tijden zijn veranderd…. De agrarische leef-cultuur, die zo vanzelfsprekend verbonden was met leven op het platteland, is langzamerhand uitgedund. Velen zochten hun bestaan elders, omdat het boerenbestaan geen toekomst bood. Ze verruilden de boerenkiel voor een vak in de bouw, een baan in de fabriek, in de dienstverlening, in de zorg of waar dan ook. Er kwam een andere akker die men ploegde en bewerkte, andere grond waarin men nieuw levenszaad uitstrooide. Zo kwam ik uiteindelijk terecht op Gods akker, waar ik met hart en ziel mag werken. Hier mag ik het zaad dat God in de mensenharten heeft gezaaid koesteren en begeleiden om tot volle wasdom te komen, om het te helpen oogsten zodra het rijp is.

Oogstdankdag is dan ook niet meer beperkt tot de agrarische wereld, niet meer beperkt tot boeren en boerinnen in hart en ziel, ….. maar heeft betrekking op al het werk waarvoor mensen zich inzetten en inspannen.
We zouden op deze dag onze kerk dan ook mogen opsieren met allerlei andere producten die uit het creatieve werk van onze handen voortkomen. Producten uit de techniek, het onderwijs, uit de zorg, de dienstverlening, producten ook uit sport en spel, resultaten uit gemeenschapsvorming en ontspanning. Ook daaraan ligt de aarde, de schepping met al haar mogelijkheden ten grondslag.

Al met al zijn we rijker geworden dan we ooit waren…. Maar er zit ook een schaduwkant aan… want door ons ongetemd verlangen naar nog meer luxe…… plunderen we onze aarde, vervuilen we haar……., zo erg dat ons leven en onze toekomst op het spel staat.
Waarom willen we toch meer dan we nodig hebben, meer dan we kunnen opeten? Waarom die overgrote aandacht voor materiële welvaart, terwijl onze solidariteit, onze gemeenschapszin, de gelijkwaardige verdeling van goederen en zorg zo onder druk komt te staan? Maakt ons dat wel ten diepste rijk? Kunnen we ons echt rijk voelen als zovelen in onze samenleving onder de armoedegrens leven, eenzaam zijn, niet het hoge tempo van de maatschappij kunnen bijbenen of vergeten dreigen te worden?

Maak je toch niet te bezorgd over wat je zult eten, drinken, en waarmee je je zult kleden, zo waarschuwt het Evangelie ons… dat doen de heidenen ook!
Onderscheid je van de gemiddelde mens..…… zoek eerst Gods Koninkrijk, d.w.z.: zet je in voor liefde, vrede, barmhartigheid en medemenselijkheid, dan krijg je de rest er vanzelf bij. Dan zul je een oogst binnenhalen die je ten diepste gelukkig zal maken en waarmee je je heel je leven zult kunnen voeden.

Oogstdankdag roept ons allen op om in dankbaarheid alles met elkaar te delen wat met Gods groeikracht en het zweet van onze handen tot stand is gebracht. Gelukkig word je als je dit kunt breken en delen met elkaar. Dankbaar om te ontvangen, dankbaar om tegelijk te kunnen delen met anderen. Want door te delen maak je nieuw leven mogelijk.

“Maak je daarom niet te druk voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt voor zichzelf.”

Tilligte 7 oktober 2018,

Pastor Jan Kerkhof Jonkman