Wanneer we vanavond terugkijken op het afgelopen jaar dan mag je wel zeggen dat 2019 een bewogen jaar is geweest. Nog nooit waren we zo rijk, de miljarden klotsten tegen de plinten op in het torentje van Rutte, maar tegelijk was er een grote de onvrede en onrust in ons land onder diverse bevolkingsgroepen. Nog nooit voelde het malieveld een zo zware druk op haar bodem als tijdens de demonstraties van de boeren en de bouwvakkers met hun zware tractoren en machines, zelden uitten bezorgde verpleegkundigen en onderwijzers zo hun hartenkreten als het afgelopen jaar. Misschien was u zelf wel betrokken bij één van deze protesten. Velen voelde zich niet gewaardeerd in hun beroep, hun bedrijf waarmee zij een bijdrage leverden aan het welzijn en geluk van ons land. Hoogte en dieptepunten kunnen plotsklaps kantelen. Welvaart en ongebreidelde groei heeft ook zijn grenzen, blijkt ons leven en het welzijn van onze aarde onomkeerbaar te kunnen raken. Egoïsme, alleen maar streven naar eigen belang bedreigt ons leven op aarde, die we moeten delen met elkaar, met al het leven dat ons is geschonken. Terwijl onze politici in Den Haag, onze behoeders van de democratie en de solidaire samenleving toch beter moesten weten, bleven ze hun eigen zakken vullen met extra declaraties en wachtgeld.

Wanneer de mens zelf schepper wordt en de concurrentiestrijd aangaat met God als schepper en behoeder van het leven, dan kan het fors mis gaan. Nog nooit zijn wij ons daar zo van bewust geweest en heeft de klimaatcrisis ons deze spiegel voorgehouden. Wie de grond van het leven niet eerbiedigt, wie niet kan delen, is ten dode opgeschreven, want leven is breken en delen, het beste van jezelf schenken aan je medemens. Dat liet ons het Kind van Bethlehem zien, wiens geboorte wij onlangs mochten vieren, het Kind dat weer Licht bracht in een duistere wereld, het Kind dat ons Gods gezicht en bekommernis met zijn schepping liet zien. Het is dat Kind van Licht waarvan Johannes sprak in het zojuist gelezen Evangelie.

Deze avond is een avond van terugkijken, terugkijken op wat wij achter ons moesten laten. Dierbaren waarvan we hielden, die we nog zo graag in ons midden hadden, die we nog niet konden missen. Zo moesten wij de afgelopen dagen onze zwager loslaten na een kort en heftig ziekbed, een leegte binnen onze familiekring die nooit meer zal worden opgevuld. Zelf voel je dan aan den lijve hoe kwetsbaar het leven is, en dat ook onze levensjaren aan het korten zijn. Zo tikt de klok vanavond verder, op weg naar het einde van dit jaar.
Maar ze blijft niet stil staan, ook na twaalven tikt ze verder, en dat is ook een teken van hoop en vertrouwen in de nieuwe tijd, in wat nog op ons wacht.

We kijken dan ook vol vertrouwen uit naar het nieuwe jaar met al onze herinneringen, al onze zorgen en ons plezier. Wellicht kijkt u uit naar hoopvolle dingen die het nieuwe jaar voor u in petto heeft: de geboorte van het eerste kindje of kleinkindje, een nieuwe baan, een reis waar u lang van hebt gedroomd of een nieuw huis, of nieuwe relatie. Persoonlijk kijken mijn echtgenote en ik uit naar het bezoek aan pater Hennie Haamberg in Brazilië, in de tweede helft van maart. Daarmee gaat een lang gekoesterde wens in vervulling om zijn werk en leven als missionaris van dichtbij mee te maken en te waarderen.
Deze avond mag dan ook een avond zijn van dankbaar terugkijken op wat het oude jaar bracht en het nieuwe jaar brengt. Ook in gelovig opzicht, al raken de kerken leger en noemt de pastoor van Tubbergen het kerkbezoek bedroevend. Dat zegt op zich nog niets van het geloof, dat zegt nog niets over de diepere spiritualiteit en veerkracht die de mens bezit. Want, zoals paus Franciscus onlangs nog in zijn curie benadrukte, zal de kerk meer moeten meegroeien met de tijd, zal zij zelf haar oude dekens moeten opschudden, zodat de ware boodschap weer zichtbaar wordt en wordt voorgeleefd door gelovigen en ambtsdragers. Zoals hij treffend zei: “De kerk moet niet de as aanbidden, maar het vuur van het geloof doorgeven!” De kerk moet dan ook geen museum worden, waar al het oude bewierookt wordt, maar moet haar Blijde Boodschap vertalen in een taal die mensen van nu verstaan, raken en inspireren, in vormen die passen bij deze tijd.
De boodschap dat wij ons leven en al wat bestaat aan God te danken hebben, dat Hij de bron is van alle leven en ons de mogelijkheden en talenten geeft de schepping te vervolmaken. Dat Hij ook het komend jaar, wat het ons ook brengt, met ons wil zijn.

Lieve mensen,
Laten we op deze avond dankbaar en tevreden nog één zeggen: Amen! Moge het in Gods Naam zo zijn!

Denekamp, 31 december 2019

Pastor Jan Kerkhof Jonkman