Waar is het toch mis gegaan bij de Belastingdienst met de toeslagen voor de kinderopvang, moeten de leden van de Tweede Kamer gedacht hebben de afgelopen week toen zij tijdens de Kamerzitting de vernederde en ten onrechte van fraude beschuldigde, verdrietige en ontredderde mensen zagen op de publieke tribune. Wat zo mooi een bijdrage voor de jonge gezinnen met werkende ouders had kunnen worden, werd voor hen een hel.
Wat is er toch mis gegaan met het landbouwbeleid toen de boeren het Malieveld in Den Haag bezetten, teneinde raad vanwege de stikstofcrisis en met de woningbouw vanwege de PFas?
Wat is er toch mis gegaan in onze droom van de solidaire samenleving waarin de overheid zorg draagt voor de kwetsbaren, de zieken en ouderen, toen we hen zagen protesteren in Den Haag.
Wat is er toch misgegaan in het huwelijk van onze zoon of dochter, ze waren zo gelukkig met elkaar toen ze trouwden en beloofden van harte voor altijd lief en leed te delen? Wat is er van hun droom van een gelukkig huwelijk en gezin nog over nu hun huwelijk in puin ligt en de kinderen heen en weer pendelen tussen één van beide ouders, en niet begrijpen waarom mama en papa niet meer bij elkaar zijn. Hun droom van een gelukkig gezin is voor altijd in duigen gevallen en het zal ooit meer zo worden als het was.

Waar ging het toch mis in jouw leven, waar ontspoorde de overheid, waar lieten de politieke leiders het erbij lieten zitten? Waarom wilden de ambtenaren van de belastingdienst niet de terechte klachten en onterechte beschuldigingen horen van ontredderde ouders?
Waarom grepen ook wij niet in toen het duidelijk was dat er iets mis was? Blijkbaar zijn wij eerder geneigd onze fouten te verdoezelen, in plaats van te erkennen dat we verkeerd zaten, met alle gevolgen van dien.

Juist op die plek legt Johannes de Doper vandaag zijn vinger. Hij liet in zijn tijd de mensen naar de Jordaan toekomen om tegen hen te zeggen: “Kijk in deze puinhoop eens naar, waar alles om begonnen is en waar het uiteindelijk fout ging! Hij doelt daarbij op het Joodse volk, dat ten tijde van de intrede in het Beloofde Land zulke grootse plannen had, zulke grootse visioenen van een rechtvaardige samenleving, een land waar het leven goed zou zijn en ieder zou delen in de welvaart en de voorspoed. Een prachtig visioen had het volk voor ogen, een land waar beer en koe, lam en leeuw samen leven zonder elkaar te verslinden. Maar eenmaal binnengetrokken kwam er niet veel van terecht, vielen ze in dezelfde fout als ze zelf hadden ervaren in Egypte en bij de buurvolkeren. Machtsmisbruik, eigen belang en egoïsme leidde tot een onrechtvaardige samenleving, een maatschappij met weinig rijken en veel armen, met weinig vrijheid en veel onderdrukking. Nee toen, en ook nu, hoef je het heil niet zomaar te verwachten van de politieke leiders. Wanneer we iets willen veranderen, dan zullen we dat zelf moeten doen. “Keer je om, begin opnieuw en doe het voortaan anders”, zo houdt Johannes het volk voor dat naar de Jordaan is gekomen, de rivier die staat voor de grens tussen onderdrukking en vrijheid, tussen en vervuilde en verziekte samenleving en een maatschappij waar ieder meetelt en tot z’n recht komt, een ideale samenleving waar we allen van dromen.

Zo staan ook wij vandaag met Johannes aan de grensrivier van de Jordaan. Want ook wij gaan langzamerhand beseffen dat wij niet op de oude voet verder kunnen leven, dat we dan onze aarde en het menselijk leven uiteindelijk vernietigen. En ook aan ieder van ons stelt Johannes de vraag: wil jij veranderen, of leef je gewoon verder op de oude voet? Ben jij bereid om te kijken waar het mis ging, waar jij in de fout ging? Elke zondag naar de kerk gaan, de sacramenten ontvangen en gebed alleen, is niet voldoende. We moeten durven kijken naar datgene wat fout ging, ook in ons persoonlijk leven en dan de moed hebben om de fout te herstellen, het weer goed maken daar waar de orde is verstoord. Dan komt er weer nieuwe energie vrij, kan er weer nieuw leven komen, nieuw licht in de duisternis van onze wereld en samenleving. Dan blijft ons geloof niet steken in mooie woorden en gebeden maar zal het licht verspreiden.

Als wij bereid zijn te delen van wat we hebben, elkaar niet overvragen, elkaar geen geweld aandoen, zal de weg geopend worden naar een goed leven. Mogen wij in die geest verwachtingsvol uitzien naar de komst van dat nieuwe mensenkind.

Amen.

Tilligte/Lattrop, 7/8 december 2019

Pastor Jan Kerkhof Jonkman