Wanneer je door het Twentse landschap fietst dan kom je naast de vele Mariakapellen ook veel landkruisen tegen. Monumenten, veelal opgericht door onze voorouders, waarin zij uitdrukking gaven aan hun katholieke geloof, dat het leven meer is dan de dagelijkse beslommeringen waardoor wij in beslag worden genomen, ons druk voor maken en in het zweet jagen. Zij wijzen ons erop dat zij in moeilijke tijden, hun hoop en vertrouwen stelden op God, die vanzelfsprekend aanwezig was in hun leven. Soms dragen ze ook treffende teksten, zoals het landkruis aan de Zandhorstlaan in Oldenzaal: O, Crux Avé, Spes Unico, Gegroet, o Kruis, mijn enige hoop,, of de tekst bij het landkruis aan de Voltherdijk in Beuningen: Dit deed ik voor u, wat doet gij voor Mij? Ze zijn niet alleen een herinnering aan de tijden dat het Twentse platteland in Noord-Oost Twente nog doordrenkt was met het katholieke geloof, maar willen ook een teken zijn dat verwijst naar een dieper bestaan van het menselijk leven, dan het oppervlakkige leven van alle dag, waarin wij ons druk maken voor allerlei hebbedingetjes. Zij wijzen ons erop dat het leven meer is dan een aards tranendal, dat ons leven gedragen wordt door een diepere grond, die oorsprong en de uiteindelijke bestemming is van ons korte mensenleven. Sommige landkruisen nodigen de voorbijgangers dan ook uit om even stil te staan in hun vaak jachtige bestaan, even tot rust te komen en te overdenken wat hen beweegt, wat hen motiveert en drijft in het leven, om zo bij de essentie van ons leven te komen.

Monumenten, talrijk zijn en worden ze opgericht, ter herinnering aan bepaalde rampen en gebeurtenissen, maar ook om ons te waarschuwen dat we nooit meer in dezelfde fout terug vallen. Zo kennen we de oorlogsmonumenten, die ons herinneren aan de slachtoffers en de gruweldaden van de bezetting in de Tweede Wereldoorlog, die ons oproepen: nooit weer! Daarom is ook is het concentratiekamp Auschwitz, nog volledig intact, compleet met de barakken, de stapels koffers, schoenen, de kleren, de afgeschoren haren, om mensen te waarschuwen zich nooit meer te verlagen tot een zo’ n schandelijke en mensonterende volkerenmoord. Blijkbaar hebben mensen monumenten nodig om daaraan herinnerd te worden, om ons te waarschuwen voor de ontrouw, nooit meer!

In de Eerste Lezing wordt verhaald hoe het Joodse volk, op weg naar het Beloofde Land, in de woestijn wordt getroffen overvallen door gifslangen met en dodelijke beet. Het volk voelde dat als een straf vanwege hun ongehoorzaamheid aan God. Daarom werd er een monument opgericht, een paal met een koperen slang, bedoeld als een waarschuwing voor de toekomst: weest nooit meer ontrouw aan God!
Wanneer je niet meer trouw bent aan God en aan je medemens, dan kan dat een hele hoop narigheid opleveren, zo heeft het Joodse volk ervaren in hun geschiedenis. Blijkbaar hebben mensen steeds tekenen nodig die ons daaraan herinneren.
Als Jezus in het Evangelie spreekt over de Mensenzoon die zal worden opgeheven.. dan is hier ook sprake van een teken, n.l. het teken van het kruis, de opoffering en dood van onschuldige mensen. Het teken we daarna zo veelvuldig hebben opgericht in heel Europa. Het teken dat wordt vereerd, maar ook verguist. Het teken dat ons herinnert aan de kruisdood van Jezus, en met hem, aan het onschuldig lijden van talloze onschuldige mensen, die wij tot op de dag van vandaag opofferen om onze eigen egoïstische belangen en welvaart te verwezenlijken. Dagelijks nog worden talloze levens van onschuldige mensen opgeofferd aan de belangen van dictators.
Het kruis van Jezus herinnert ons eraan dat het lijden en de dood niet het laatste woord hebben, dat er ook na Goede Vrijdag, de dag van het onschuldig lijden, ook nieuw licht en nieuwe hoop gloort. Zijn kruis roept ons op om niet terug te vallen in oude fouten, maar trouw te blijven aan God en aan onze medemens. Het geeft ons hoop, dat wanneer onze eigen weg langs Goede vrijdag gaat, God ons nooit laat vallen.

Mogen de Twentse landkruisen ons en de generaties na ons, dat geloof en die hoop levend houden!

Amen,

De Lutte, 11 maart 2018

Pastor Jan Kerkhof Jonkman