Afgelopen weekend, Midvasten, tijdens zijn vijf- en twintigjarig priesterjubileum, kwam de Amsterdamse priester Pierre Valkering uit de kast en presenteerde hij zijn boek: Ontkleed, maar niet naakt, waarin hij zijn zoektocht en ervaringen uit de doeken doet van zijn leven als homoseksuele man. Hij legt daarin zijn leven en zijn worsteling met het celibaat en als homoseksuele mens bloot. Dat werd niet door zijn bisschop in dank aanvaard. De dag nadat de parochianen de feestelijk geschonken wijn nog konden proeven, werd hij met onmiddellijke ingang geschorst door de bisschop omdat hij zich als priester niet had gehouden aan de celibaatsverplichting. Op zich een te verwachten besluit wanneer je je zo openlijk presenteert aan de buitenwereld, en daarmee het ongeschonden, ideale beeld van de priester schade berokkent. Priester Valkering voelt zich in zijn openheid afgestraft door de bisschop, zonder dat deze eerst met hem heeft gesproken. Veroordeeld door de bisschop met het Kerkelijk Wetboek in de hand, werd de priester gelijk op non-actief gesteld. Vanzelfsprekend heeft volgens het kerkrecht de bisschop daartoe het recht, maar hoe staat dat in verhouding met het Evangelie, waarin God wordt gepresenteerd als en vergevende, verzoenende en geduldige God? Ja, het is gemakkelijk om meteen iemand te veroordelen en met stenen te gooien. Zou het misschien niet eerlijker zijn om eerst wat meer geduld op te brengen, met iemand in gesprek te gaan en te luisteren naar zijn eigen verhaal en zijn worsteling met zijn beleving van seksualiteit en celibaat?

Ik vroeg mij af: wat zou Jezus hebben gezegd en gedaan, wanneer ze bij Hem zouden zijn gekomen met deze priester, die vanzelfsprekend met de Kerkelijke Wet in de hand veroordeeld zou kunnen worden? Hoewel veel bisschoppen in het verleden, maar helaas ook nog in het heden, keken weg wanneer hun priesters ongewenst seksueel, overschrijdend en overspelig gedrag vertoonden. Terwijl de bisschop zijn oordeel al klaar had, troost priester Valkering zich bij de kleurrijke bos bloemen van burgemeester Femke Halsema van Amsterdam, die zij als bemoediging naar hem had gestuurd. Een priester die mens werd, zo kopte het Dagblad Trouw gisteren. Hoe men ook over deze priester denkt, zij heeft hem blijkbaar niet meteen laten vallen. Zou zij dan de milde en verzoenende toon van het Evangelie van deze zondag beter begrepen hebben?

Natuurlijk kan onze samenleving niet zonder rechters, maar een goede rechter zijn is niet zo eenvoudig. Daarom kunnen we ook niet zomaar allemaal recht spreken. Emoties kunnen soms hoog oplopen en met harde oordelen en stenen gooien maken we ons en andermans leven tot een puinhoop, we kunnen ermee andermans leven afbreken. Jezus leert ons in het verhaal van de overspelige vrouw, dat wanneer we over iemand een oordeel uitspreken, dat we dat heel gewetensvol moeten doen. Laat je daarin leiden door jouw eigen onvolkomenheden, jouw eigen worsteling, jouw eigen fouten. Leg die bij het oordeel ook in de weegschaal. Dan zal het oordeel al een stuk milder worden. Laat degene die zonder zonden is maar de eerste steen werpen, zo zegt Jezus. En we zien dat dan de mensen één voor één afdruipen, ook de Farizeeën en Schriftgeleerden. Blind voor onze eigen fouten, zijn we maar al te snel geneigd de ander te veroordelen. Niet doen, zo waarschuwt Jezus ons, God is een God van genade, een God van vergeving en verzoening. Hij weet uit chaos, uit een puinhoop, met ons weer iets nieuws te beginnen. Tel tot tien eer je oordeelt en onderzoek daarbij je eigen geweten, misschien wordt die zondige mens dan wel weer je broer of je zus!

Ootmarsum 7 april 2019, pastor-diaken Jan Kerkhof Jonkman